الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
443
اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى )
قدرت به دست آوردى از مجازاتش چشمپوشى كنى و او را مشمول عفو و بخشش قرار دهى » . 2 - انتقام در مقابل كسى است كه قابل هدايت نيست ، در مقابل فرد لجوجى است كه اگر قصاص نشود ، فردا چند نفر ديگر را نيز به قتل مىرساند ، در مقابل انسانى است كه نورانيت فطرى خود را از دست داده و قلبش به تاريكى گرائيده است ، در مقابل فردى است كه ريشه انسانيت و وجدان در درون او مرده است و عفو و گذشت براى انسانى است كه واقعاً نادم و پشيمان است و اگر هم قصاص نشود ، زير تازيانه وجدان قصاص مىشود و بيدار مىگردد . 3 - عفو اصل است و قصاص استثنائى در اين اصل است ، شاخه اصلى عفو و شاخه فرعى انتقام است ، و عمل به اصل مقدم بر فرع است مگر اينكه خصوصيتى در مورد يافت شود ، مثل همان كه گفتيم فردى كه قابل اصلاح نيست بايد حتماً قصاص شود ، يا اگر تازيانه نخورد حواسش جمع نمىشود . در زندگى عفو و گذشت داشته باش كه تا سربلند شوى ، چه بسيار جنايتكارانى كه با گذشت به راه آمدند و جامعهاى را ساختند تو يك دعاى كميل مىخوانى و مىخواهى خداوند همه گناهان و لغزشهاى هفتاد ساله تو را بيامرزد ، ولى يك لغزش از برادرت را دَه سال است نبخشيدهاى چرا ؟ ! گذشت را سرلوحه زندگى قرار ده و تاريخ عفو را در اسلام ملاحظه كن ، كه پيامبر ( صلى الله عليه و آله ) با همين عفو خصوصاً در فتح مكه چه كرد ، ظاهراً مكه را لشكر ده هزار نفرى فتح كرد ، ولى باطن آن را و قلب مردم آن را عفو فتح كرد ، و زندگانى ائمه ( عليهم السلام ) را از لحاظ عفو و گذشت ملاحظه كن كه چگونه آن را معلم جامعه قرار دادند و افراد را تربيت كردند . در كتاب شريف مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة از امام صادق ( عليه السلام ) نقل شده كه فرمودند : « گذشت به هنگام قدرت ، روش و سيره انبياء و از اسرار نهان پرهيزگاران است » .